در کشورهای پیشرفته دنیا، 300 قلم دارو در فهرست اقلام دارویی قرار دارد و در کشور ما به لحاظ برخی محدودیتها، این داروها از 70 قلم تجاوز نمیکند.
در کشور ما مهمترین داروهای بدون نسخه شامل مسکنها، آنتیهیستامینها، داروهای ضداحتقان و ضدسرفه است؛ در واقع، مسکنهایی که در ترکیب آنها مواد مخدر وجود دارد مانند استامینوفن کدئین و اکسپکتورانت کدئین از جمله داروهایی هستند که درصورت مصرف خودسرانه و طولانیمدت منجر به اعتیاد افراد میشوند.
سرپرست بخش مراقبتهای ویژه مسمومیت بیمارستان لقمان در این زمینه می گوید: «مسمومیت کبدی و مشکلات کلیوی از عوارض مصرف بیرویه و بدون نسخه داروی استامینوفن کدئین است و اگر بیش از 10 گرم در روز مصرف شود، در کبد تجمع پیدا می کند.»
دکتر "شاهین شادنیا" می افزاید، در واقع، کدئین یک ماده مخدر است که برای کاهش درد روی سیستم اعصاب مرکزی (مغز و طناب نخاعی) اثر می کند و درد را تخفیف میدهد.
وی با بیان اینکه اثرات ناشی از مصرف استامینوفن کدئین شامل یبوست، سرگیجه، خوابآلودگی، خشکی دهان، برافروختگی، سبکی سر، کاهش اشتها، تهوع، مشکل یا درد هنگام ادرار و تعرق است، اضافه می کند، مصرف زیاد این دارو با توجه به کدئین آن، موجب اعتیاد میشود و حتی معتادان گاهی اوقات در روز 20 عدد آن را یکجا میخورند.
مصرف استامینوفن کدئین برای افرادی که هنگام سردرد یا تب از آن استفاده کنند موجب اعتیاد نمیشود، اما در هر شرایطی این دارو باید با تجویز پزشک مصرف شود.
هر چند میزان موادمخدر استامینوفن کدئین در بازار ایران از 20 میلی گرم به 10 میلی گرم کاهش پیدا کرده و قرار است این میزان به کمتر از 10میلیگرم برسد تا عوارض کمتری برای مصرفکننده داشته باشد، ولی کارشناسان یکی از دلایل افزایش این نوع اعتیاد را دردسترسبودن انواع مسکنها میدانند به طوری که اکنون در کشور ما هر شخصی میتواند بهراحتی و بدون نسخه پزشک به انواع مسکنها دسترسی داشته باشد.
مصرف داروهای مسکن و خوابآور دارای آثار و عوارض مخربی است که معمولاً تا چند ساعت باقی میمانند و موجب تغییرات رفتاری یا روانی می شود.
پرخاشگری، اختلالات درکی، اختلال قضاوت، رخوت، خوابآلودگی، شلشدن عضلات، بههمخوردن تعادل و اختلال عملکرد شغلی و اجتماعی را از عوارض مصرف استامینوفن کدئین است.










